Uitzicht op Volterra.

ItaliëToscane op z'n best: Volterra

Toscane, een onbekende streek kun je het niet noemen. Sterker nog; het zou weleens de beroemdste regio van Europa kunnen zijn. Toch zijn er ook hier in het beroemde gebied in Italië gelukkig nog steeds pareltjes te ontdekken. Culinair, cultureel en landschappelijk. Ik neem je mee naar zo’n pareltje; Volterra. Het Etruskische hart van Toscane.

Vanaf het vliegveld van Pisa rijd je in korte tijd naar dit prachtige stadje. Het behoort tot één van de mooiste van Italië, dus dat wil je zien. Maar als je de tijd hebt, en ik adviseer je die te maken, dan neem je de B-wegen. Want daar word je getrakteerd op indrukwekkende beelden van het mooie landschap.


Làjatico: klein maar fijn

Je eerste stop zou Làjatico kunnen zijn. Waarom precies hier? Het is tenslotte, precies als vele andere plaatsjes in de omgeving, een klein dorp met een centraal plein, een kerk en een bar. Maar geloof me: Làjatico is echt de moeite waard. Bestel eerst in bar La Piazza (de naam zegt het al, die vind je aan het plein) je eerste kop koffie en neem er één van de heerlijke broodjes bij. De vakantie is begonnen!


Woonplaats Andrea Bocelli

Het dorp en omgeving ademen rust uit. Diverse vormen van straatkunst met afbeeldingen van locals fleuren het dorp op. In de hal van het stadhuisje vind je Etruskische voorwerpen die eigenlijk in een museum horen te staan. Maar het dorp is écht bekend om zijn beroemde inwoner: zanger Andrea Bocelli.

Vlak buiten het dorp ligt het Teatro del Silenzio. Een kleine arena waar Bocelli twee keer per jaar een exclusief openluchtconcert geeft. Vanaf de parkeerplaats heb je al een prachtig uitzicht over het omringende landschap. Afhankelijk van je geboortejaar herken je het direct van ansichtkaarten, screensavers of Instragramposts (streep door wat niet van toepassing is).

Rons tipRons tip
Ooit mocht ik Andrea Bocelli bij hem thuis bezoeken en interviewen. Hij gaf een groot feest vanwege het verschijnen van een nieuwe cd. En dat speelde zich af bij hem in de tuin. Daar stond bij de buitenoven een chef waanzinnige pizza's te maken. De meest bijzondere smaken kwamen voorbij en reken maar dat alle titels die wij hier die enorme deegschijven geven, daar niet voorbij kwamen! Ga in deze regio dan ook absoluut op zoek naar pizza's die anders zijn dan anders en laat je verrassen! 

De omgeving van Volterra

Vervolg je reis naar Volterra, maar hou je ogen open en stop gerust om onderweg nog meer te genieten van het uitzicht. Als je Volterra nadert, zie je de stad al bovenop de heuvel liggen. Het landschap toont hier in het voorjaar bijna alle tinten groen. De huizen zijn op één hand te tellen en alsof Michelangelo het zelf heeft vormgegeven staan her en der rijen cipressen. De ruwere heuvelruggen steken scherp af tegen de achtergrond van het verder glooiende landschap. Je kunt vanaf hier ook het natuurverschijnsel ‘le Balze’ al goed zien. Een ravijn aan de rand van Volterra, ontstaan door erosie en aardverschuivingen.

Toscaans landschap buiten Làjatico.
  • Prachtige vergezichten buiten Làjatico.

In Volterra

Bestemming bereikt. Volterra is door de Etrusken boven op een heuvel gesticht en telt 11.000 inwoners. De precieze datum is niet bekend, maar de stad is in ieder geval al bewoond sinds de 9e eeuw voor Christus.

Het historische centrum van Volterra ligt binnen de stadsmuren en is zeer compact en goed te overzien. Mocht je accommodatie binnen deze muren liggen, check dan van tevoren goed waar je je auto kunt parkeren. Het rijden door de straatjes kan een uitdaging zijn en is bovendien niet overal toegestaan.

Alles in dit stadje ademt historie. Smalle steegjes en mooie gebouwen. Het is een echt toeristenstadje, maar gelukkig zijn niet alle winkels omgetoverd tot souvenirswinkels. Je vindt er veel gezellige barretjes, enkele pleintjes en een paar kerken. Alles oogt opgeruimd en goed onderhouden.

Uitzicht op Volterra.
  • Uitzicht op Volterra vanaf het uitkijkplateau.

Hotel in het centrum

Ik verblijf twee dagen in Volterra en mijn uitvalsbasis is Hotel Albergo Etruria, pal in het centrum en vlakbij het Piazza del Priori. Het is een klein, warm hotel met prima kamers, een heerlijk ontbijtbuffet en niet onbelangrijk: ze serveren heerlijke koffie. Het hotel heeft ook een dakterras met bar, waarvandaan je zo het aangrenzende park in loopt. Mocht je het levendige van het stadje even willen ontvluchten dan dompel je je hier onder in de rust van het groen. Afleiding is er ook! In de vorm van het archeologisch park Enrico Fiumi met de acropolis en Cisterna Romana, het ondergrondse waterbassin van de stad.

Volterra verkennen

Begin je ontdekkingstocht op het Piazza del Priori. In de Middeleeuwen was dit plein het centrum van de politieke macht. Door het streven naar gemeentelijke zelfstandigheid werd besloten de raadsvergaderingen niet langer in de dom te houden, maar in het daarvoor in 1208 gebouwde Palazzo del Priori. Het is daarmee het oudste Toscaanse gemeentelijke paleis. Leuk detail: het heeft gediend als voorbeeld voor het ontwerp van het Palazzo Vecchio in Florence.


Palazzo del Priori

Ook vandaag de dag zetelt de gemeenteraad nog in de Palazzo. Op de voorgevel zijn ter versiering diverse wapenschilden aangebracht. Hieraan is goed de geschiedenis van de stad te lezen. Het Palazzo del Priori is te bezichtigen. Je vindt er naast de rijk versierde raadzaal een klein museum en na het beklimmen van de toren heb je een prachtig 360 graden-uitzicht over de stad.


Duomo Santa Maria Assunta

Vlak achter het centrale plein staat de bisschopskerk Duomo Santa Maria Assunta. Gebouwd in 1120. Op het moment is de kerk helaas niet toegankelijk voor publiek door een uitgebreide renovatie. Maar vanaf 2020 zou het mooie interieur te bezichtigen moeten zijn. Zo zijn dan onder andere de werken ‘De Aankondiging’, ‘De Kruisafname’ en ‘Het Avondmaal’ weer te bewonderen. 

Uniek concept: eigenaar Jionni combineert eten met kunst en het landschap

Lunch in Toscane

Na een ochtend struinen door de stad mag de inwendige mens niet worden vergeten. Lunch! En vind je het ontbijt in Italië simpel? De Italianen pakken uit voor de pranzo. Er is genoeg keuze uit restaurantjes en barretjes. In Italië in het algemeen en in Toscane in het bijzonder is het aanbod over het algemeen goed.


Unieke lunchspot: VolaTerrA

Voor de lunch tip ik je graag VolaTerrA, een restaurant, wijnbar en delicatessenwinkel in één. Eigenaar Jionni heeft een uniek concept uitgedacht. Hij combineert eten met kunst en het landschap. Alle producten in de zaak komen uit de streek en hij werkt nauw samen met bevriende bedrijven uit de omgeving. Zo worden de drie soorten olijfolies geproduceerd door olijfgaarden die al vijf generaties in de familie zijn. Het eten is verrukkelijk en er worden typische streekproducten geserveerd. Je kunt in het restaurantgedeelte eten of in een ruimte tussen de tentoongestelde, voornamelijk, Toscaanse wijnen.


Secondo

Wat je ook kiest als secondo (hoofdgerecht), start áltijd met antipasti misti. Een schotel met diverse soorten vleeswaren, kazen en soms groenten. De Lardo di Colonnata, spek gerijpt in de nabij gelegen marmergroeven, is een regionale delicatesse en boterzacht. En de Finocchiona, Toscaanse venkelworst, is ook een aanrader. Als secondo is een pasta of vleesgerecht een prima keuze, maar als je out of the box en typisch Toscaans wilt eten, bestel je de Zuppa Terrana. Verwacht alsjeblieft geen bord soep, het is meer een groentepulp in een kom. Verrassend smakelijk. En het smaakte extra goed met het begeleidend glas rode Campordigno.

Dankzij die glimlach is het de Mona Lisa van Toscane

Museo Etrusco Guarnacci

De Etrusken waren zeer bedreven in het bewerken van metalen, waarvan nog mooie voorbeelden te vinden zijn in Museo Etrusco Guarnacci, het belangrijkste museum over de Etruskische beschaving ter wereld. Je treft hier het beroemde en zeer gedetailleerde beeldje ‘Ombre delle Sera’. De glimlach op dit beeldje doet denken aan de Mona Lisa. En dan te bedenken dat dit beeld in de 3e eeuw voor Christus is gemaakt! 


Het eeuwige leven in Italië

In het museum zijn verder veel soorten grafurnen uitgestald. De Etrusken, en nog steeds veel Italianen, geloofden in het eeuwige leven, daarom zijn de grafurnen zeer rijk versierd en zijn ook vandaag de dag begraafplaatsen in Italië rijk versierd en goed onderhouden.

De Etrusken waren ook erg gericht op het goed onderhouden van het lichaam, ze hadden een aversie tegen oorlogen en heel belangrijk: er was totale gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Tijdens de opkomst van de Romeinen is dit evenwicht verschoven en tot op de dag van vandaag niet meer helemaal hersteld.

Teatro Romano
  • De restanten van een Romeins theater en thermen in Volterra.

Meer te zien

Buiten de musea en palazzi is nog veel meer te zien. De Porta all’Arco is een goed bewaard gebleven stadspoort van een lange Etruskische muurgordel. De soorten stenen in de poort verraden de verschillende eeuwen die de poort al met zich meedraagt. De grote stenen dateren van rond 400 voor Christus, daarnaast zijn er middeleeuwse stenen en Romeinse stenen gebruikt.


Teatro Romano

Aan de noordelijke buitenrand van Volterra ligt het Teatro Romano. Dit complex is in 1950 ontdekt toen men in de plaatselijke afvalstort opgravingen deed. Eind 1e eeuw voor Christus, werd in opdracht van de Etruskische familie Cecina een theater gebouwd. De kleedkamer en baden van de thermen aan de achterkant zijn nog steeds duidelijk herkenbaar. Het theater is toegankelijk, maar van bovenaf op de Via lungo le mura del Mandorlo heb je het beste zicht.

Albast

In Volterra kun je in diverse winkeltjes albasten kunstvoorwerpen kopen. Albast is een relatief zachte steensoort, die de Etrusken al gebruikten voor sculpturen, urnen, vazen en schalen. Tot op de dag vandaag zijn er ateliers waar albasten voorwerpen worden gemaakt. Door de transparantie worden van dit materiaal naast beelden ook veel lampenkappen gemaakt. Roberto en Giorgio van atelier alab’Art tonen je graag hun kunsten.

Een avond vol culinaire belevenissen

Buona sera, Volterra

Heb je trek in een drankje na een dag sightseeing? Dan kun je in Volterra je hart ophalen. Er zijn meer dan genoeg Enoteca’s waar een goed glas wijn of lekkere Aperol Spritz wordt geschonken. Kijk niet gek op als je wordt begroet met ‘buona sera’. De Italianen beginnen al tussen twee en drie uur met het wensen van een goede avond. 

Het diner

Vlak achter het Palazzo del Priori ligt restaurant Da Beppino. De jonge eigenaar schotelt met zijn team de heerlijkste gerechten op tafel. De meeste ingrediënten komen van de eigen boerderij en voldoen aan de eisen van de Slowfood organisatie, en dat proef je. De Bruschetta Lardo is gemaakt van een wild zwijn dat alleen in de regio leeft. 

Home made

Mijn favoriet is Crostino al Fegato di Pollo, crostino met kippenlever en ansjovis. En dan te bedenken dat dit nog maar het begin is van een avond vol culinaire belevenissen. De pasta’s zijn net als de overige producten home made. Naast het restaurant kun je de eigen producten in de winkel kopen of een pasta workshop volgen.

Ci vediamo presto!

Wat een leuk stadje. Wat een prachtig landschap. Wat een rijke geschiedenis. Het is een toeristische trekpleister, maar mij viel vooral juist de rust op. De inwoners zijn zeer hartelijk en hebben stuk voor stuk een bijzonder verhaal. De geschiedenis van het stadje gaat eeuwen terug, maar het bruist als nieuw. Wellicht omdat de Italianen apetrots zijn op hun Etruskische afkomst. Dit was mijn eerste bezoek aan Volterra, maar zeker niet mijn laatste; tot snel, Volterra.

Meer over