ItaliëCascata delle Marmore: alles over de waterval in Umbrië
Als de sluizen boven op het plateau opengaan, houdt de vallei heel even haar adem in. En dan komt het water. Met een donderend geraas stort een spectaculaire vloedgolf zich 165 meter naar beneden, verdeeld over drie reusachtige etages. De immense waterverplaatsing brengt direct een frisse, gierende wind teweeg door de kloof.
Cascata delle Marmore in het kort
- Ligging: bij Terni in Umbrië
- Hoogte: 165 meter, verdeeld over drie watervallen
- Wandelen: 6 verschillende wandelroutes
- Bijzonder: de waterstroom wordt op gezette tijden gereguleerd
- Meenemen: goede wandelschoenen en een regenjas
- Tip: controleer op de website vooraf wanneer de sluizen opengaan
Cascata delle Marmore: natuurlijke of kunstmatige waterval?
Voordat je de wandelschoenen aantrekt, rijst er bij deze indrukwekkende bezienswaardigheid de vraag: kijken we hier nu naar een artificieel kunstwerk of naar pure natuur?
Hoe is de Cascata delle Marmore ontstaan?
Om die vraag te beantwoorden, moeten we terug naar de basis: de ontmoeting tussen twee Umbrische rivieren. Boven op het plateau stroomt de Velino, beneden in het dal stroomt de Nera. Tussen die twee zit een fascinerend geologisch spel. De Nera slijpt de bodem steeds verder uit en stroomt dus dieper en dieper. De Velino doet juist het omgekeerde.
Travertijnrotsen bij de Cascata delle Marmore
De Velino is namelijk zo kalkrijk dat het water zijn eigen rotsen bouwt. Zodra het water over de rand stort, ontsnapt er CO₂ en slaat de kalk direct neer op de mossen die tegen de vochtige wanden groeien. Het mos versteent, sterft af en laat een grillige, poreuze rotssoort achter: travertijn. De rivier bouwt zo heel langzaam haar eigen stroombed steeds hoger. Het resultaat? Een hoogteverschil dat door de eeuwen heen op natuurlijke wijze steeds groter werd.
De Romeinse geschiedenis van de Cascata delle Marmore
Voordat de Romeinen hier in de derde eeuw voor Christus de dienst uitmaakten, was het plateau boven nog één groot, zompig moeras. De Velino stroomde over een flinke breedte heel diffuus over de klif naar beneden. Prachtig, maar het stilstaande water bracht een flinke malariadreiging met zich mee voor de nabijgelegen stad Rieti. Ook wilden de Romeinen het stuk land bebouwen.
Hoe de Romeinen de Cascata delle Marmore vormden
Dus besloten ze in te grijpen. Er kwam een kanaal waarmee al dat overtollige water werd gebundeld en op één specifiek punt over de klif bij Marmore stortte. Het moeras droogde op, de malaria verdween en de rest is geschiedenis. Zijn de watervallen dus natuurlijk? Ja, in de basis wel. Maar ze zijn door de Romeinen wel heel vakkundig gecentreerd en een handje geholpen.
Cascata delle Marmore en de UNESCO Werelderfgoedlijst
Dit knappe staaltje antieke techniek maakt dat de Cascata della Marmore tegenwoordig op de nominatie staat voor de UNESCO Werelderfgoedlijst. En dat is natuurlijk uitstekend voor de Umbrische toeristenkas. Mede daarom houden de locals het marketingtechnisch graag op de titel: 'de hoogste kunstmatige waterval ter wereld'.
Wanneer stroomt de Cascata delle Marmore?
Vandaag de dag is er op het plateau simpelweg niet meer genoeg water om de waterval 24 uur per dag zo imposant te laten kletteren. Daarnaast wordt het water nu gebruikt voor het opwekken van groene energie. Daarom gaan de dammen nog maar een paar uur per dag open (check dus vooraf écht even de actuele tijden op de website!).
Wandelroutes bij de Cascata delle Marmore
Rondom de watervallen zijn zes verschillende hiking trails uitgezet. Geen van de paden is op zichzelf heel lang of technisch ingewikkeld, maar wie ze allemaal achter elkaar vastknoopt, heeft aan het eind van de dag toch mooi 450 hoogtemeters in de benen. En geloof me, als je eenmaal op de uitzichtpunten staat en de mist van het neerstortende water over de travertijnrotsen ziet dwarrelen, ben je die brandende kuitspieren op slag vergeten. Het uitzicht is werkelijk fenomenaal.
Zelf de kracht van de Cascata delle Marmore ervaren? Vergeet je regenjas niet!
Ook iets voor jou?
